Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Tylko w ramach poprzedniej perspektywy unijnej (2007-2013) z samego Regionalnego Programu Operacyjnego otrzymaliśmy 3,6 mld zł, co pozwoliło zrealizować na Pomorzu Zachodnim inwestycje warte 6,3 mld zł. Nie straciliśmy ani jednego euro. Wykorzystaliśmy całą dostępną dla nas pulę. Teraz dzielimy kolejny kawał unijnego tortu, w którym – oprócz funduszy regionalnych są też te dostępne z poziomu krajowego. Przedstawiamy siódemkę największych, ale czasem także najważniejszych inwestycji, które zmieniają nasz region.

1. Budowa drogi S6

To w tej chwili największa inwestycja realizowana w województwie zachodniopomorskim. Budowa drogi S6 między Goleniowem (węzeł z S3), a Sianowem pochłonie około 2,2 mld zł. Ponad półtora miliarda pochodzić będzie z funduszy unijnych.

Prace na budowie S6 - Goleniów-KiełpinoPrace na budowie S6 - Goleniów-Kiełpino GDDKiA

Drogą S6 pojedziemy w drugiej połowie 2019 roku.

– Ta wspierana przez Unię Europejską droga pozwoli na rozwój gospodarki w regionie, a dodatkowo sprawi, że życie mieszkańców województwa zachodniopomorskiego będzie łatwiejsze dzięki bezpieczniejszemu i szybszemu połączeniu między ważnymi miastami. Ponadto realizacja projektu pozytywnie wpłynie na sytuację gospodarczą całego kraju – komentowała przyznanie eurofunduszy Corina Cretu, komisarz ds. polityki regionalnej w Komisji Europejskiej.

Także dzięki interwencji Komisji Europejskiej ma zostać zbudowany kolejny odcinek S6, aż do Trójmiasta. PiS po dojściu do władzy wykreślił ten fragment ekspresówki ze swoich planów. Samorządy z województwa pomorskiego zaprotestowały. KE ogłosiła wówczas, że tylko budowa całej S6 zagwarantuje efekt jakiego oczekuje UE, dofinansowując inwestycję. Rząd PiS się ugiął i ogłosił, że trasa powstanie do 2023 roku.

2. Pogłębienie toru wodnego Świnoujście-Szczecin

Tor wodny prowadzący do szczecińskiego portu zostanie pogłębiony do 12,5 metra. Inwestycja warta jest 1,3 mld zł, z czego aż 1,18 mld pochodzić będzie z funduszy unijnych.

Umowa z wykonawcą – belgijsko-holenderskim konsorcjum została podpisana 28 września.

Firmy mają teraz rok na przygotowanie projektu i uzyskanie pozwolenia na budowę. W tym czasie będzie trwało też oczyszczanie dna z podejrzanych, stalowych elementów. Samo bagrowanie zacznie się więc dopiero jesienią 2019 roku.

Skala prac jest trudna do wyobrażenia. Tor wodny musi być pogłębiony na długości 62 km. Urobku będzie tyle, że powstaną z niego na Zalewie Szczecińskim dwie wyspy. Jedna będzie miała średnicę 1250 m, druga ponad 1700 m. Ta pierwsza ma być docelowo zalesiona, na drugiej składany będzie urobek także w kolejnych latach, podczas prac mających utrzymać głębokość 12,5 m.

Samo pogłębienie to nie wszystko. Tor wodny trzeba także poszerzyć z 90 do 100 m; jeszcze szerzej będzie na łukach. Do tego dochodzą mijanki i obrotnice, które pozwolą przed wejściem do portu obrócić statek.

Holendersko-belgijskie konsorcjum będzie miało na to wszystko 42 miesiące i to licząc od podpisania umowy. Firmy należą jednak do najbardziej doświadczonych na rynku.

Obecnie tzw. techniczna głębokość toru to 10,5 m. Oznacza, że do Szczecina mogą być wprowadzane statki o zanurzeniu do 9,15 m. To w praktyce oznacza nośność do 20 tys. ton. Pogłębienie do 12,5 m to już możliwość wejścia jednostek o zanurzeniu do 11 m. Będziemy więc mogli obsłużyć 40-tysięczniki, co daje możliwość skokowego wzrostu łącznej masy ładunków do nawet 40 mln ton rocznie (w całym roku 2017 port przeładował 25 mln ton).

3. Nowy tabor regionalnej kolei

Jesteśmy jedynym regionem w Polsce, w którym wszystkie połączenia regionalne realizowane są nowoczesnym, nowym, bądź zmodernizowanym taborem. Flota kolejowa województwa liczy aktualnie 75 pojazdów, w tym 18 spalinowych i 57 elektrycznych. Wszystko jest inwestycją zrealizowaną przez Urząd Marszałkowski wartą ponad miliard złotych, z czego aż 85 proc. pochodziło z Unii Europejskiej.

Powitanie pociągu Duma PomorzaPowitanie pociągu Duma Pomorza Andrzej Kraśnicki jr

– Dziewięć lat temu zamarzyła nam się nowoczesna kolej – wspomina marszałek Olgierd Geblewicz. – Zaczynaliśmy wówczas od „ezetów” [elektrycznych zespołów trakcyjnych – red.], które były moimi rówieśnikami. Dziś mamy najnowocześniejszy tabor w Polsce.

Lwią część owego taboru stanowią pociągi „Impuls” wyprodukowane przez nowosądecki Newag. Ostatni z nich dotarł do Szczecina we wrześniu, dwa lata wcześniej niż zakładał kontrakt. W jego ramach zachodniopomorscy kolejarze wzbogacili się także o symulator pociągu „Impuls”. Zaprojektowała go i wyprodukowała szczecińska firma Autocomp Management.

4. Tunel pod Świną

Umowa na jego wykonanie podpisana została 17 września tego roku. Inwestycja prowadzona jest w systemie „zaprojektuj i wybuduj”, co oznacza, że przez pierwsze kilkanaście miesięcy wykonawca będzie pracował nad projektem budowlanym, następnie będzie zobowiązany uzyskać zgodę na realizację inwestycji i dopiero wtedy ruszą prace budowlane. Łączna szacunkowa długość przeprawy wyniesie 3,2 km. Składają się na nią sam tunel o długości ok. 1,4 km i drogi dojazdowe. Tunel będzie drążony metodą TBM. Średnica tarczy, która przewierci tunel, będzie wynosiła ok. 13 m. W jego wnętrzu ma się znajdować jezdnia dwukierunkowa o pasach ruchu po 3,5 m w każdą stronę oraz z pasami awaryjnymi o szerokości 2 m każdy. Najgłębsze miejsce tunelu pod dnem Świny to ok. 38 m p.p.m.

Tunel będzie przebiegać z najbardziej na zachód wysuniętego cypla wyspy Wolin w dzielnicy Warszów (niedaleko terminalu promowego) i łączyć się z ul. Karsiborską na Uznamie (w rejonie oczyszczalni ścieków). Inwestycja ma zostać zakończona w ciągu 48 miesięcy. Wykonawcami są: konsorcjum firm PORR (Austria), Gülermak (Turcja) i szczeciński Energopol. Wartość kontraktu to 913 mln zł. Aż 85 proc. inwestycji ma być pokrytych ze środków Unii Europejskiej. 15 proc. to wkład własny miasta.

5. Szczecińska Kolej Metropolitalna

To inwestycja, która ma zrewolucjonizować szczecińską komunikację miejską oraz połączenia z Goleniowem, Stargardem i Gryfinem (wraz z okolicznymi miejscowościami). Lwia część inwestycji to kompleksowa modernizacja i rozbudowa linii kolejowej między stacją Szczecin Główny a Policami. Umowa warta 502 mln zł jest już z wykonawcą podpisana. Inwestorem jest spółka PKP Polskie Linie Kolejowe. Na wspomnianej trasie wymienione zostaną wszystkie tory wraz ze wszystkimi urządzeniami trakcyjnymi, czyli zasilającymi pociągi na trasie w energię elektryczną. Kolej chce też zbudować na trasie nowe urządzenia telekomunikacyjne oraz systemy bezpieczeństwa. Ma powstać także ponaddwukilometrowy nowy tor między Pomorzanami, a stacją Turzyn. Na tym odcinku trasa kolejowa jest bowiem obecnie jednotorowa. To jednak nie wszystko. Na Pomorzanach, przy nowym torze, powstanie nowy peron. Wraz z istniejącym będzie zadaszony wiatą. Nowy przystanek kolejowy powstanie na skrzyżowaniu torów z ulicą Ku Słońcu. Zmieni się też stacja Szczecin-Turzyn. Perony zostaną przesunięte na wiadukt nad ulicą 26 Kwietnia (pod nim ma przebiegać w przyszłości linia tramwajowa, z wiaduktu są schody prowadzące na pas zieleni). Nowa nawierzchnia peronu i nowa wiata powstanie na sąsiedniej stacji Szczecin Pogodno. Będzie tu też kładka prowadząca na stadion Pogoni. Kolejna nowość na szlaku to przystanek kolejowy „Arkońska” przy wiadukcie u zbiegu ulic Arkońskiej i Niemierzyńskiej.

Stacja w Dąbiu. Będzie dostępna także od strony osiedla SłonecznegoStacja w Dąbiu. Będzie dostępna także od strony osiedla Słonecznego Andrzej Kraśnicki jr

Duża zmiana nastąpi na stacji Szczecin Niebuszewo. Będą tu dwa 250-metrowe, zadaszone perony. Rozbudowane zostanie istniejące przejście podziemne i zbudowane nowe. Oba mają zostać wyposażone w schody ruchome.

Zmodernizowane zostaną także kolejne stacje: Drzetowo, Żelechowa, Golęcino, Gocław, Glinki, Skolwin. Na Drzetowie powstanie nowe przejście podziemne na przedłużeniu ulicy Willowej. Przewidziano parking na 74 aut. Z kolei przy przystanku Żelechowa będzie miejsce dla 78 samochodów. Nowe przystanki kolejowe powstaną przy ul. Nad Odrą, Artyleryjskiej oraz w Policach przy ul. Piłsudskiego.

W SKM około 100 mln zł zainwestuje Szczecin. Chodzi o budowę 26 węzłów przesiadkowych, które powstaną przy stacjach. Towarzyszyć im będą parkingi. Do przebudowy okolic stacji szykuje się także Goleniów, w Stargardzie taka inwestycja jest już prowadzona.

Dofinansowanie unijne wszystkich przedsięwzięć sięga aż 85 proc.

6. Sieć portów i przystani żeglarskich

Realizacja tego zadania jest już niemal za nami (pozostała trwająca właśnie modernizacja portu w Trzebieży). Z poprzedniej puli eurofunduszy, Urząd Marszałkowski wygospodarował ponad 90 mln zł, które pozwoliły zbudować lub zmodernizować sieć portów i przystani wartą ponad 220 mln zł. Miejsca dla żeglarzy powstały wzdłuż Odry i jeziora Dąbie (Marina Pogoń, Marina Gocław i Przystań Jachtowa AZS), Zalewu Szczecińskiego (m.in. Nowe Warpno, Lubczyna) oraz w pasie nadmorskim (Wolin, Kamień Pomorski, Darłowo, Mielno, Kołobrzeg).

7. Sieć tras turystycznych

W tej perspektywie unijnej budujemy liczącą 1100 kilometrów sieć rowerowych szlaków turystycznych.

Koszty szacowane są na 140 mln zł, z czego 85 proc. pochodzić będzie z eurofunduszy. Trasy będą kompletne w 2022 roku, ale poszczególne odcinki są już oddawane do użytku. Od października rowerem można już przejechać ze Szczecina przez Gryfino, Banie, Swobnicę, Trzcińsko-Zdrój do nadodrzańskich Siekierek. Organizacją budowy zajmie się Zachodniopomorski Zarząd Dróg Wojewódzkich.

Oba wykorzystujące potencjał turystyczny naszego regionu przedsięwzięcia, chociaż pod względem finansowym nie są w ścisłej czołówce, tworzą jednak rewolucyjną wręcz infrastrukturę turystyczną i to w skali całej Polski.

Przyszłość jest teraz

Projekt „Future is Now – Przyszłość jest Teraz” jest współfinansowany przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO) Komisji Europejskiej. Informacje i poglądy przedstawione na tej stronie są wyłącznie opiniami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają oficjalne stanowisko Unii Europejskiej. Ani instytucje i organy Unii Europejskiej, ani żadna osoba działająca w ich imieniu nie mogą być pociągnięte do odpowiedzialności za wykorzystanie zawartych tu informacji.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.